تداوم بازداشت فعالان مدنی و شهروندان حاضر در مراسم خسرو علیکردی در مشهد
پنجشنبه ۲۷ آذر ۱۴۰۴ – با گذشت یک هفته از بازداشت خودسرانه و خشونتآمیز شماری از فعالان مدنی و شهروندان شرکتکننده در مراسم هفتم خسرو علیکردی، وکیل حقوق بشری، همچنان هیچ اطلاع دقیقی از وضعیت، محل نگهداری و سلامت جسمی بازداشتشدگان در دسترس نیست.
روایتهای خانوادههای بازداشتشدگان و پیگیریهای برخی وکلای حقوق بشری نشان میدهد که این افراد با مجموعهای از اتهامهای بیپایه و تکراری، از جمله «تبلیغ علیه نظام»، «اقدام علیه امنیت ملی» و «اجتماع و تبانی» مواجهاند.
در این میان، نرگس محمدی، برنده جایزه نوبل صلح، در تماسی کوتاه پس از بازداشت اعلام کرده است که یکی از اتهامهای مطرحشده علیه او «همکاری با اسرائیل» عنوان شده؛ اتهامی که بر اساس قوانین و رویه قضایی نظام جمهوری اسلامی بسیار سنگین است و میتواند مجازات اعدام در پی داشته باشد.
یافتههای کمپین حقوق بشر نشان میدهد که در طول یک هفتهای که از بازداشت دستکم ۳۹ نفر گذشته است، اغلب بازداشتشدگان از دسترسی به وکیل و تماس با خانواده محروم بوده و در سلولهای انفرادی نگهداری شدهاند. هرچند طی روزهای گذشته شماری از افراد با سپردن قرار وثیقه آزاد شدهاند، اما تا پایان روز پنجشنبه ۲۷ آذر ۱۴۰۴، دستکم ۲۷ نفر همچنان در بازداشت بهسر میبرند.
به گفته هادی قائمی، مدیر کمپین حقوق بشر ایران «ضربوشتم، بازداشت، ناپدیدسازی قهری، نگهداری در سلول انفرادی و تهدید به اتهامات سنگین علیه عزاداران و شهروندانی که بدون خشونت برای گرامیداشت یک وکیل حقوق بشریِ جمع شده بودند، اجرای قانون نیست، این خودِ ترور است.»
قائمی افزود: «جامعه بینالمللی باید خواستار آزادی فوری همه بازداشتشدگان در مشهد شود. هر ساعتی که این افراد در بازداشت میمانند، جانشان را در معرض خطر قرار میدهد، و مسئولیت کامل هر آسیبی که به آنان برسد، بیتردید بر عهده مقامهای جمهوری اسلامی است.»
روز جمعه ۲۱ آذر ۱۴۰۴، نیروهای امنیتی با خشونت دهها شرکتکننده در مراسم یادبود خسرو علیکردی را بازداشت کردند؛ از جمله نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، و جواد علیکردی، وکیل و برادر خسرو علیکردی. این اقدام، نشانهای از هدف قرار دادن مدافعان حقوق بشر و سرکوب تجمعهای مسالمتآمیز و حق سگواری است.
یک منبع مطلع به کمپین حقوق بشر ایران گفته است که برای چند نفر از بازداشتشدگان قرار بازداشت یک تا دو ماهه صادر شده و آنها اکنون تحت بازجوییهای همراه با فشار شدید قرار دارند.
طی روزهای گذشته خانواده برخی از بازداشتشدگان نسبت به سلامت جسمانی عزیزان خود ابراز نگرانی جدی کردهاند، زیرا برخی در جریان بازداشتهای خشونتآمیز آسیب دیدهاند و برخی دیگر دارای بیماریهای پیشین هستند که به مراقبت پزشکی فوری نیاز دارند.
یکهفته پس از بازداشتشده افراد حاضر در مراسم خسرو علیکردی در مشهد، دو تن از نزدیکان خسرو علیکردی در شهر سبزوار نیز بازداشت شدند. روز پنجشنبه ۲۷ آذرماه، ماموران اداره اطلاعات، مختار کلیمشی و احمد کلمیشی، پسران دایی خسرو علیکردی را که به مزار این وکیل جانباخته در سبزوار رفته بودند بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدهاند.
نگرانی از وضعیت سلامت جسمی شماری از بازداشتشدگان
با توجه به وضعیت جسمانی شماری از بازداشتشدگان در مشهد، از جمله نرگس محمدی و عالیه مطلبزاده نگرانیها درباره عدم دسترسی این افراد به داروها و خدمات پزشکی بیش از پیش شده است.
خانواده نرگس محمدی اعلام کردند او شامگاه یکشنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۴، پس از حدود سه روز بیخبری، در تماس تلفنی کوتاهی با خانواده از وضعیت جسمی نامساعد خود خبر داده است. به گفته او، در جریان مراسم هفتم خسرو علیکردی در اطراف مشهد، مقابل مسجد محل برگزاری مراسم با ضربات شدید باتوم به ناحیه سر و گردن مورد حمله قرار گرفته و سپس با خشونت بازداشت شده است. نرگس محمدی همچنین گفته بر اثر شدت ضربات دو بار به اورژانس منتقل شده، بدون اطلاع از نهاد بازداشتکننده با اتهام «همکاری با دولت اسرائیل» مواجه شده و تهدید شده است. تقی رحمانی، همسر او، روز سهشنبه با ابراز نگرانی اعلام کرد نرگس محمدی در بازداشتگاه وزارت اطلاعات مشهد نگهداری میشود و خانواده و پزشکان مورد اعتماد او امکان ملاقات یا معاینه ندارند.
غزل عبداللهی، دختر عالیه مطلب زاده نیز اعلام کرد مادرش شامگاه یکشنبه ۲۳ آذر یک تماس تلفنی با خانواده داشته که تحت شنود مأمور امنیتی و با پخش از بلندگو انجام شده است. به گفته او، خانم مطلبزاده در این تماس از ضربوشتم در زمان بازداشت خبر داده و اعلام کرده بازپرس شعبه ۹۰۱ برای وی قرار بازداشت یکماهه به اتهام اجتماع و تبانی صادر کرده است. او همچنین گفته ابتدا در بازداشت اطلاعات سپاه بوده و سپس به اداره اطلاعات مشهد منتقل شده و بهدلیل شدت ضربوشتم تحت معاینه پزشکی قرار گرفته است. به گفته دخترش، با وجود ابتلا به سرطان سینه، وی تا زمان این تماس از دریافت دارو و مراقبتهای پزشکی محروم بوده است.
همچنین صفحه تلگرام شیرین عبادی درخصوص بازداشت یکی از شهروندان حاضر در مراسم خسرو علیکردی به نام جواد جلالی قمصری نوشت: « جواد هنگام بازداشت بهشدت مورد ضربوشتم قرار گرفته و بدون توجه به وضعیت جسمی و ذهنیاش، برای او قرار بازداشت موقت یکماهه صادر و به زندان وکیلآباد، بند قرنطینه، منتقل شده است. یعنی یک نوجوان کمتوان ذهنی، بهجای همراهی و حمایت، مستقیماً به چرخهی خشونت و تحقیر زندان سپرده شده است. منابع مطلع میگویند مادر جواد، زنی بیمار، تنها و کارگر است؛ نه توان مالی دارد، نه قدرت حقوقی، نه امکان پیگیری جدی پرونده در شعبهی ۹۰۲ دادسرای انقلاب مشهد».
صدور قرار وثیقه و بازداشت موقت
براساس گزارشهای منتشر شده برای شماری از بازداشتشدگان در مشهد قرار وثیقه صادر شده و برای بیشتر آنها نیز قرار بازداشت یک ماهه صادر شده است. از جمله برای جواد علیکردی، برادر خسرو علیکردی، که وکیل دادگستری است. همچنین یاسر دهستانی، وکیل دادگستری نیز با تعیین وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی، به زندان وکیل آباد منتقل شده است.
برای یکی از بازداشتشدگان با نام خانوادگی مرادزاده، وثیقه یک میلیارد تومانی تعیین شده است. میلاد فتاح که قرار وثیقه برای وی تعیین شده، همچنان در زندان وکیلآباد بهسر میبرد؛ او از روز جمعه تماسی با خانواده خود نداشته است و این امر موجب نگرانی بیشتر آنها شده است.
بر اساس اطلاعات منتشر شده، پوران ناظمی بدون اشاره به محل نگهداریاش، یک تماس تلفنی کوتاه با خانواده خود داشته است.
علی آدینه زاده، با ممنوعیت تماس و ملاقات روبرو شده است. مرضیه آدینه زاده، دختر وی، اعلام کرد که اتهامات مطروحه علیه پدرش «تبلیغ علیه نظام و اجتماع و تبانی» عنوان شده است.
فاطمه رنجبر، همسر حامد رسولخانی با انتشار مطلبی نوشت برای همسرش وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی تعیین شده است. وی افزود که برای مهدی رسولخانی قرار بازداشت یک ماهه صادر شده است. هماکنون حامد رسولخانی و مهدی رسولخانی از برقراری تماس تلفنی محروم هستند و در زندان وکیل آباد نگهداری میشود.
بر اساس اعلام برادر هستی امیری روز سه شنبه در شبکههای اجتماعی، خانواده او از محل نگهداری خانم امیری بیاطلاع هستند. از سوی دیگر معاون دادستان مشهد اعلام کرده است که قرار بازداشت موقت یک ماهه برای خانم امیری صادر شده است. او طی مدت بازجویی، او از حق تماس تلفنی و داشتن وکیل محروم بوده است.
همچنین، برای سپیده قلیان قرار بازداشت بابت اتهامات «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم بر ضد امنیت ملی و تبلیغ علیه نظام» صادر شده است. به گفته مهدی قلیان، برادر او، سپیده طی روزهای اخیر تماس کوتاهی با خانواده داشته است، اما هنوز خبری از جزییات بازداشت و وضعیت او در دست نیست.
علی وثوقینیا، دانشجوی سابق دانشگاه تهران در رشته باستانشناسی، روز جمعه در مراسم هفتم خسرو علیکردی در خیابان ارشاد، توسط نیروهای امنیتی دستگیر شد. او بعد از انتقال به بازداشتگاه سروش و ضرب و شتم به بهانه درگیری با ماموران و ندادن رمز عبور تلفن همراهش، روز شنبه به زندان وکیلآباد منتقل شد. برای آقای وثوقینیا نیز وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی جهت آزادی موقت تعیین شده است.
کمپین حقوق بشر ایران از جامعه بینالمللی از جمله کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، شورای حقوق بشر، تمامی گزارشگران ویژه مرتبط سازمان ملل، و دولتهای سراسر جهان میخواهد که از مقامهای جمهوری اسلامی ایرانی مطالبه کنند همه افرادی را که در جریان مراسم یادبود خسرو علیکردی بازداشت شدهاند، فوراً و بیهیچ قید و شرطی آزاد کنند.
