شدت گرفتن سرکوب اعتراضات مردمی در ایران؛ بالا رفتن شمار جانباختگان و مجروحان
جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ – با گذشت ۱۲ روز از شروع اعتراضات مردمی در ایران، ماشین سرکوب جمهوری اسلامی بر شدت برخورد با معترضان افزوده است؛ براساس یافتههای کمپین حقوق بشر ایران تا پایان روز پنجشنبه ۱۸ دیماه ۱۴۰۴ دستکم ۴۰ معترض به ضرب گلوله نیروهای سرکوب جان خود را از دست دادهاند.
اعتراضات بیسابقه مردم در شهرهای مختلف ایران و حضور گسترده خیابانی شهروندان در شب پنجشنبه ۱۸ دیماه و قطعی اینترنت و اختلال شدید در امکان تماس با ایران نگرانیهای جدی درباره امکان کشتار بیرویه مردم بیپناه را بیش از پیش کرده است. براساس آخرین اطلاعات رسیده به کمپین حقوق بشر ایران، در جریان اعتراضات گسترده شب پنجشنبه در ایران، شماری از شهروندان در تهران و کرج به ضرب گلوله نیروهای سرکوب جان باختند و شمار زیادی از معترضان نیز به شدت مجروح شدند.
بیم آن میرود که پس از اتخاذ مواضع خشن و تهدید مکرر دستگاههای تبلیغاتی جمهوری اسلامی و خطونشان کشیدن رهبر جمهوری اسلامی برای شهروندان معترض، بر شمار جانباختگان، مجروحان و بازداشتشدگان افزوده شود.
اطلاعات رسیده به کمپین حقوق بشر ایران میگوید که بسیاری از بیمارستانها و درمانگاههای تهران و کرج مملو از مجروحان بوده است و وضعیت بسیاری از مجروحان وخیم گزارش شده است.
کمپین حقوق بشر از سازمان ملل و دولتهای جهان میخواهد از تمام ابزارهای سیاسی، دیپلماتیک و حقوقی برای فشار بر مقامهای جمهوری اسلامی استفاده کنند و تلاش کنند تا از مسیرهای ممکن دسترسی ایرانیان به اینترنت آزاد میسر شود.
در آخرین مورد از سرکوب در شهرهای کوچک استان خراسان رضوی تنها در شهر چناران ۵ نفر در جریان اعتراضات چهارشنبهشب جان باختند.
بنا به گزارشها ۶ نفر ازجانباختگان در ایران کودک زیر ۱۷ سال بودهاند. دهها نفر از جمله شمار زیادی از معترضان در شهر ملکشاهی استان ایلام، در اثر شلیک مستقیم نیروهای سرکوب به سختی مجروح شدند.
یافتههای کمپین حقوق بشر ایران نشان میدهد که صدها کودک زیر ۱۷ سال در شهرهای مختلف به شکل خودسرانه و همراه با خشونت بازداشت شدند. از محل نگهداری بسیاری از این کودکان اطلاعی در دست نیست و شمار زیادی از این کودکان به کانون اصلاح و تربیت منتقل شدند و برخی از بازداشتشدگان نیز پس از چند روز آزاد شدند. همچنین رسانههای حکومتی در چندین نوبت اعترافات اجباری شماری از جوانان معترض بازداشتشده را پخش کردند.
بنا به یافتههای کمپین حقوق بشر ایران در برخی از شهرهای کوچک استانهای خراسان رضوی و خراسان شمالی، بجنورد و نیشابور و سبزوار، تماسهایی با شماره ناشناس از سوی وزارت اطلاعات با کسانی که پیشتر در اعتراضات سال ۱۴۰۱ بازداشت شده بودند ، گرفته شده و آنها را تهدید کردند که در صورت شرکت در اعتراضات بازداشت و زندانی خواهند شد.
براساس برخی اطلاعات رسیده به کمپین حقوق بشر ایران برخی از شهروندان در شهرهای کوچک که قصد صدور اعلامیه و فراخوان برای پیوستن مردم به اعتراضات را داشتند، به شکل خودسرانه و در منازل خود بازداشت شدند.
پس از سخنرانی روز دوشنبه رئیس قوه قضاییه، محسنی اژهای، مبنی بر ضرورت برخورد قاطع با متعرضان نگرانیها درباره به کارگیری شیوههای خشن سرکوب از جمله بازداشتهای خودسرانه، ناپدیدسازی قهری و صدور و اجرای احکام سنگین مانند اعدام بیشتر شده است.
به گفته هادی قائمی، مدیر کمپین حقوق بشر ایران «نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بار دیگر معترضان را هدف گلوله قرار میدهند و کودکان را میکشند یا ناپدید میکنند؛ رفتازی در چارچوب تلاشی نظاممند برای درهم شکستن هرگونه اعتراض.»
هادی قائمی افزود:«هدف قرار دادن کودکان، بیمارستانها و کارکنان پزشکی نقضی بسیار جدیتر از قوانین بینالمللی حقوق بشر است و فهرست طولانیِ جنایات علیه بشریتِ این رژیم را باز هم طولانیتر میکند.»
قائمی تأکید کرد:«صدها خانواده در ایران هنوز برای جانباختگان کشتارهای حکومتی در جریان خیزش زن، زندگی، آزادی عزادارند؛ این حکومت نشان داده که برای ساکت کردن خیابانها، هر تعداد غیرنظامی را که لازم باشد قتلعام میکند. جامعهٔ جهانی نباید در برابر این خونریزی سکوت کند.»
کمپین حقوق بشر از سازمان ملل و دولتهای جهان میخواهد از تمام ابزارهای سیاسی، دیپلماتیک و حقوقی برای فشار بر مقامهای جمهوری اسلامی استفاده کنند تا:
- استفاده از نیروی کشنده علیه معترضان متوقف شود
- همهٔ معترضان —بهویژه کودکان— که به شکل خودسرانه بازداشت شدند، فوراً آزاد شوند
- حملات به بیمارستانها و کارکنان پزشکی فوراً پایان یابد
روز پنجشنبه «نت بلاکس» که محدودیت دسترسی به اینترنت در جهان را رصد می کند، اعلام کرد که بر اساس داده ها، ایران وارد یک قطعی سراسری اینترنت شده است.
از شنبه خونین در ملکشاهی تا چهارشنبه سیاه در چناران
پس از واکنش مقامامهای بلندپایه نظام از جمله علی خامنهای رهبر جمهوری اسلامی و محسنی اژهای رئیس قوه قضاییه، شدت سرکوب اعتراضات در بسیاری از مناطق تجمعات اعتراضی به شکل چشمگیری شدت گرفت.
دو روز پس از سخنرانی علی خامنهای محسنی اژهای رئیس قوه قضاییه دوشنبه گفت: «با اغتشاشگر نمیشود مماشات کرد. اگر در گذشته ارفاقاتی صورت گرفته، اینبار هیچ ارفاقی نمیکنیم..»
یکی از شدیدترین مناطق اعتراضات که با سرکوب شدید روبرو شد مشخصا در شهرهای لرنشین در غرب ایران بود. از جمله شهر ملکشاهی در استان ایلام. روز ۱۳ دیماه ماموران سرکوبگر سپاه اعتراضات مسالمتآمیز شمار زیادی از شهروندان شهرستان ملکشاهی استان ایلام را با خشونت سرکوب کردند.که منجر به کشته شدن دست کم سه نفر و مجروحیت تعداد بیشتری شد. ماموران حکومتی طی دو روز گذشته بارها با یورش به بیمارستان خمینی ایلام، با تخریب درهای ورودی و ورود خشونتآمیز به بخشها و اتاقهای این مرکز درمانی، در تلاش برای بازداشت مجروحان اعتراضات و انتقال اجباری پیکر جانباختگان بودهاند. این اقدامات با مقاومت خانوادهها و کارکنان بیمارستان مواجه شده و در جریان آن، تعدادی از اعضای کادر درمان به دلیل حمایت از مجروحان مورد ضربوشتم قرار گرفتهاند.
همچنین ویدئوهای منتشرشده نشان میدهد که نیروهای امنیتی با استفاده از گاز اشکآور و باتوم به شهروندان حاضر در محوطه بیمارستان حمله کرده و اقدام به شلیک کردهاند. در نتیجه این یورشها، روند ارائه خدمات درمانی بهشدت مختل شده و جان مجروحان و سایر بیماران بستریشده در این بیمارستان در معرض خطر جدی قرار گرفته است؛ بهگونهای که چند کودک بیمار در شرایطی نامناسب به بخش مراقبتهای ویژه منتقل شدهاند.
این شکل از سرکوب خشن و وحشیانه در روز چهارشنبه ۱۷ دیماه ۱۴۰۴ در شهر چناران استان خراسان رضوی در شمال شرقی کشور هم رخ داد؛ در جریان سرکوب اعتراضات مردمی در چناران دستکم ۵ نفر کشته شدند. اطلاعات رسیده به کمپین حقوق بشر از شدت سرکوب در شهرهای نیشابور و فریمان این استان حکایت دارد.
اطلاعات رسیده و ویدیوهای منتشر شده از گسترش اعتراضات در شهرهای مختلف استانهای کردنشین و همچنین شهرهای استان آذربایجان شرقی حکایت دارد که در روزهای اول اعتراضات خبری از تجمعات در آنجا نبود.
اطلاعات رسیده با کمپین حقوق بشر ایران میگوید اکثر بازداشتشدگان در روزهای گذشته جوانانی در رده سنی ۱۷ تا ۲۰ سال بودهاند. برخی گزارشها میگوید که بازداشتشدگان در شهر مشهد در مواردی به خانههای امن وزارت اطلاعات و حتی مساجد برده شدند. مشهد در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه شاهد اعتراضات گسترده مردمی بود.
موج همبستگی جامعه مدنی با اعتراضات سراسری مردم
پس از گذشت ۱۲ روز از اعتراضات سراسری مردم در ایران، شمار زیادی از تشکلهای صنفی و کارگری و فعالان سیاسی و مدنی در بیانیههای جداگانه و یا مشترک ضمن حمایت از اعتراضات سراسری بر ازوم گذار از جمهوری اسلامی تاکید کردند.
انجمنهای صنفی معلمان در بسیاری از استانهای کشور از جمله انجمن کردستان که سابقه فعالیت طولانی دارد با صدور بیانیههای جداگانه از اعتراضات مردمی حمایت کردند.
روز ۱۲ دیماه نیز ۱۷ فعال سیاسی و مدنی از جمله نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل، در بیانیهای گذار صلحآمیز از جمهوری اسلامی را «ضرورتی غیرقابل سرکوب» خواندند و با حمایت از اعتراضات سراسری، بر حق مردم ایران برای آزادی، عدالت و حاکمیت بر سرنوشت خود تاکید کردند.
شماری از وکلا نیز در بیانیهای از اعتراضات سراسری حمایت کردند.
از سوی دیگر روز چهارشنبه ۱۷ دیماه وریشه مرادی، زینب جلالیان، سکینه پروانه، مطلب احمدیان و پریسا کمالی، زندانیان سیاسی محبوس در زندانهای ایران، اعلام کردهاند که روز پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴ همزمان با اعتصاب عمومی در کُردستان دست به اعتصاب غذا خواهند زد. پیشتر نیز زندانیان کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» در هفته صد و دوم در ۵۵ زندان ایران در بیانیهای ضمن گرامیداشت یاد جانباختگان خیزش سراسری، همبستگی خود را با مردم قهرمان و آزادیخواه اعلام کردند.
