بیانیه بیش از ۸۰ وکیل ساکن ایران درباره ضرورت شفافسازی مرگ مشکوک خسرو علیکردی
پنجشنبه ۲۰ آذر ۱۴۰۴ – گروهی متشکل از ۸۱ وکیل، ساکن ایران، با انتشار بیانیهای خواستار شفافسازی کامل درباره مرگ مشکوک خسرو علیکردی، وکیل حقوق بشر مستقر در مشهد، شدند؛ پیکر وی در تاریخ ۱۷ آذر ۱۴۰۴ در دفتر کارش کشف شد.
مقامات استان خراسان رضوی بلافاصله علت مرگ را «ایست قلبی» اعلام کرده و به گزارش سازمان پزشکی قانونی استناد کردند؛ این در حالی است که گزارشهایی از حضور گسترده نیروهای امنیتی در محل وقوع حادثه منتشر شده است.
علیکردی از چهرههای شناختهشده در میان مدافعان حقوق بشر در ایران بود و طی سالهای اخیر بارها هدف بازداشت، آزار و تهدید از سوی نهادهای امنیتی و قضایی قرار گرفته بود. وی وکالت دهها معترض بازداشتشده و متهمان سیاسی را برعهده داشت، از جمله خانواده ابوالفضل آدینهزاده—نوجوانی که در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» کشته شد—و همچنین فاطمه سپهری، فعال شناخته شده مخالف جمهوری اسلامی.
در تاریخ ۱۸ آذر ۱۴۰۴ ۸۱ وکیل از سراسر کشور با صدور بیانیهای، خواستار روشنشدن ابعاد و شرایط مرگ علیکردی شده و حمایت خود را از خانواده وی در فرآیندی که آن را «دادخواهی و حقیقتیابی» خواندند، اعلام کردند.
یکی از وکلای امضاکننده این بیانیه در گفتوگو با کمپین حقوق بشر ایران گفت: «یکی از دلایل مهم صدور این بیانیه و جمعآوری این تعداد امضا از وکلای داخل کشور، ایجاد فضایی امن برای خانواده آقای علیکردی بود.»
وی افزود: «نکته مهم دیگر، نشاندادن این همبستگی و حمایت به نهادهای امنیتی و مسئولان بود که در کنار همراهی با خانواده آقای علیکردی اهمیت ویژهای دارد.»
یک منبع آگاه در مشهد نیز اعلام کرد: «برخی فعالان مدنی و سیاسی که در روزهای اخیر برای دیدار با خانواده آقای علیکردی به مشهد سفر کرده بودند، در بدو ورود به فرودگاه از سوی مأموران امنیتی مورد تذکر قرار گرفتند و به آنها گفته شد که در مراسم ایشان نباید سخنرانی کنند.»
به گفته هادی قائمی، مدیر کمپین حقوق بشر ایران،:«وکلایی که در جمهوری اسلامی تلاش میکنند از حقوق اساسی و انسانی دفاع کنند، با آزار مستمر، بازداشت و زندان مواجه هستند؛ در چنین شرایطی، انجام یک تحقیق کامل درباره مرگ خسرو علیکردی از اهمیت حیاتی برخوردار است.»
وی افزود: «وکلای دادگستری آخرین خط دفاع برای هزاران نفری هستند که بهطور غیرقانونی تحت پیگرد قرار گرفته، زندانی شده یا حتی با مجازات اعدام مواجهاند—بنابراین امنیت و استقلال حرفهای آنان باید مورد حمایت قرار گیرد.»
کمپین حقوق بشر در ایران از جامعه بینالمللی، از جمله گزارشگران ویژه سازمان ملل در حوزه مدافعان حقوق بشر، استقلال قضات و وکلا، آزادی تجمع و تشکل، آزادی بیان و وضعیت حقوق بشر در ایران، و همچنین کمیته حقوق بشر اتحادیه بینالمللی وکلا (IBA)، میخواهد که:
- این پرونده را بهدقت رصد کرده و خواستار انجام تحقیقاتی کامل، مستقل و شفاف درباره مرگ خسرو علیکردی شوند؛
- از مقامات ایرانی بخواهند از هرگونه آزار قضایی یا اقدامات تنبیهی علیه برادر وی، جواد علیکردی—وکیل و استاد دانشگاه—یا سایر اعضای خانواده خودداری کنند؛
- از اعمال هرگونه محدودیت غیرقانونی بر مراسم یادبود وی جلوگیری شود؛
- مقامات را ملزم کنند تمامی اسناد، مدارک و گزارشهای پزشکی یا قضایی مرتبط با مرگ وی را در اختیار خانواده و وکلای مستقل قرار دهند.
پس از خاکسپاری خسرو علیکردی در سبزوار، برادر وی، جواد علیکردی، اعلام کرد که در تاریخ ۱۹ آذر ۱۴۰۴ بهصورت تلفنی از سوی دادگاه انقلاب مشهد احضار شده است.
وی در پیامی عمومی این احضار را «مایه افتخار» دانست و آن را نشانه پایبندی خود به «حقیقت، عدالت و مسئولیت انسانی» توصیف کرد. او هشدار داد که اگر «سکوتی بر او نیز تحمیل شود»، افکار عمومی نباید سرنوشت این دو برادر را فراموش کرده و باید به مطالبه حقیقت ادامه دهد.
جواد علیکردی پیشتر در مرداد ۱۴۰۴ با استفاده از پابند الکترونیکی از زندان وکیلآباد آزاد شده بود. وی پیش از آن، در اسفند ۱۴۰۳ پس از آنکه دادگاه تجدیدنظر حکم تعلیقی او را به اجرا گذاشت، بازداشت شده بود. او در آذر ۱۴۰۳ به اتهام «تبلیغ علیه نظام» محکوم شده و علاوه بر جزای نقدی، به دو مجازات تکمیلی شامل ممنوعیت خروج از کشور و ممنوعیت فعالیت در فضای مجازی محکوم شده بود؛ احکامی که در نهایت به اجرای حکم تعلیقی وی انجامید.
متن بیانیه ۸۱ وکیل:
به نام خدا
با نهایت تأسف و اندوه ؛ فقدان نابهنگام دکتر خسرو علیکردی را به خانواده محترم ایشان، همکاران و تمامی دوستدارانشان تسلیت عرض میکنیم.
فقدان این وکیل شریف ضایعهای دردناک و جبرانناپذیر برای جامعه حقوقی کشور است و یاد و نامشان همواره در خاطرهها باقی خواهد ماند.
در کنار این اندوه عمیق، انتظار میرود که رخداد مربوط به جانباختن ایشان با دقت و رویکرد کاملاً فنی و کارشناسی بررسی شود.
شایسته است تمامی مستندات و اطلاعات مرتبط در سریعترین زمان ممکن در اختیار خانواده محترم دکتر علیکردی قرار گیرد تا تمامی ابعاد موضوع با شفافیت کامل و بدون هیچگونه ابهام یا اغماض روشن شود تا دل های داغ دار خانواده محترم علی کردی و همکاران ایشان تسلی یابد.
اینجانبان به عنوان تعدادی از اعضای جامعه حقوقی کشور، آمادگی خود را برای همراهی و پشتیبانی لازم در مسیر حقیقتیابی و صیانت از حقوق خانواده محترم علیکردی اعلام میکنیم.
آزاد آرمی، حسن آقاخانی، محمدحسین آقاسی، هجران آقایی کوهی، امیر احمدی، مصطفی احمدی، مسعود احمدیان، مصطفی احمدیان، انوش اردوان، شهلا اروجی، منظر اروجی، حسن اسدی زیدآبادی، نفیسه اسلامی، بابک اسلامی فارسانی، آستاره انصاری، مهدی انصاری، پرتو برهانپور، محمود بهزادیراد، میلاد پناهیپور، هوشنگ پوربابایی، فرشته تابانیان، حسین تاج، بابک توانا، بهنام حافظی مقدم، کورش حافظی مقدم، سجاد چتر سفید، سعیده حسینزاده، شادی حلیمی، مریم خجسته، مهدخت دامغانپور، مصطفی دانشجو، امیرسالار داوودی، پیام درفشان، فرزانه دهقان، هانا ذکری، اسماعیل رحیمی، داریوش رزمجویی، ناصح رضوی، امیر رئیسیان، الهام زراعتپیشه، فرزانه زیلابی، نازنین سالاری، لیلا ستوده، نسرین ستوده، عبدالفتاح سلطانی، سید محمد سیفزاده، علیرضا شجاع، علیشریفزاده اردکانی، هادی شریفزاده، لیلا شفاعی، ماریا شفیعی، علیرضا صادقی، بهار صحراییان، رامین صفرنیا، مهروش فرهمند، امین عادل احمدیان، رضا عربزاده، محمدهادی عرفانیان، کیوان عزیزی، گزیزه علائی اردلان، ابوالفضل غلامی، مازیار طاطایی، محمود طراوتروی، رضا طیبنیا، محمدعلی کامفیروزی، حجت کرمانی، سیدمهدی کریمی فارسی، مریم کیانارثی، سیدعلی مجتهدزاده، پروین مرادی، لقمان مرادی، عثمان مزین، عادل مقدس، مانوش منوچهری، زهرا مینویی، بهنام نزادی، ابوذر نصرالهی، مصطفی نیلی، فرشید یدالهی، حسن یونسی، فاطمه احمدزاده.
